काठमाडौं : नासाको आर्टेमिस-२ मिसनका चार अन्तरिक्ष यात्रीहरू चन्द्रमाको परिक्रमा गरेर पृथ्वीमा फर्किएका छन् ।
उनीहरूको ओरियन क्याप्सुल नेपाली समयअनुसार शनिबार बिहान संयुक्त राज्य अमेरिकाको सान डिएगोको तटमा प्रशान्त महासागरमा अवतरण गरेको हो । यो मिसन अप्रिल २ मा शुरू भएको थियो । आर्टेमिस २ मिसन रकेट फ्लोरिडाको केप क्यानाभेरलमा रहेको केनेडी स्पेस सेन्टरबाट उडाइएको थियो ।
१९७२ पछि मानिसहरू चन्द्रमाको यति नजिक पुगेको यो पहिलो पटक हो । अप्रिल ६ मा, आर्टेमिस २ अन्तरिक्ष यात्रीहरूले कुनै पनि मानव अन्तरिक्ष अभियानको लागि पृथ्वीबाट सबैभन्दा टाढाको दूरीको रेकर्ड तोडेका थिए । तिनीहरूले चन्द्रमाको अँध्यारो पक्षको फोटो पनि खिचेका थिए ।
मिसनको उद्देश्य अन्तरिक्षयानको जीवन समर्थन प्रणाली परीक्षण गर्नु थियो । नासा मानिसहरूको लागि अन्तरिक्षमा बस्न कति सुरक्षित छ भनेर हेर्न चाहन्थ्यो । अन्तरिक्षयान अझै चन्द्रमाको सतहमा अवतरण गरेको छैन, तर यसले भविष्यमा चन्द्रमामा मानव बसोबासको लागि मार्ग प्रशस्त गर्नेछ।
पृथ्वीको वायुमण्डलमा प्रवेश गर्दा ओरियन अन्तरिक्ष यानको गति ४० हजार देखि ४२ हजार किलोमिटर प्रतिघण्टा थियो । यो अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनबाट फर्कने अन्तरिक्ष यानभन्दा धेरै छिटो हो । उच्च गति र गुरुत्वाकर्षणले उत्पन्न हुने तीव्र दबाब र तापलाई सामना गर्न अन्तरिक्ष यानलाई विशेष रूपमा बलियो बनाइएको हुन्छ।
यस अभियानमा रीड वाइजम्यान, भिक्टर ग्लोभर, संयुक्त राज्य अमेरिकाका क्रिस्टिना कोच र क्यानडाका जेरेमी हेन्सन समावेश थिए। यी चार अन्तरिक्ष यात्रीहरू ५० वर्षभन्दा बढी समयपछि चन्द्रमाको नजिक पुग्ने पहिलो मानव बने । यद्यपि तिनीहरू चन्द्रमामा अवतरण गरेनन्, तिनीहरूको अन्तरिक्ष यानले पृथ्वीबाट ४ लाख ६ हजार ७७८ किलोमिटर यात्रा गर्यो, जुन १९७० को प्रसिद्ध अपोलो १३ अभियान भन्दा लगभग ६ हजार ६०६ किलोमिटर बढी हो ।
आर्टेमिस २ को सफलताले २०२८ मा मानव अवतरणको लागि मार्ग प्रशस्त गरेको छ । नासाको लक्ष्य चन्द्रमामा फर्कनु मात्र होइन तर त्यहाँ स्थायी मानव आधार स्थापना गर्नु पनि हो । यो सफलतासँगै, चन्द्रमालाई अब मंगल ग्रह र अन्य ग्रहहरूको भविष्यको यात्राको लागि प्रक्षेपण प्याडको रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ ।
१९७० को दशकमा अपोलो मिसनको प्राथमिक उद्देश्य सोभियत संघसँग चलिरहेको अन्तरिक्ष दौडमा श्रेष्ठता प्रमाणित गर्नु थियो । आर्टेमिस कार्यक्रम पूर्णतया भविष्यको लागि तयारी हो । नासाले अब मंगल ग्रहमा आफ्नो नजर राखेको छ र २०३० सम्ममा त्यहाँ मानिसहरू पठाउन चाहन्छ ।
