१६ वर्षअघि दरबारमार्गमा खुलेको त्यो एउटा रेस्टुरेन्ट, जसले बदल्यो नेपालको फास्ट फुड बजार
काठमाडौं । कुनै समय नेपालमा ‘फास्ट फुड’ भन्नासाथ सीमित रेस्टुरेन्ट र केही परिचित परिकारको मात्र सम्झना आउँथ्यो। तर, सन् २००९ मा काठमाडौंको दरबारमार्गमा एउटा विश्वप्रसिद्ध फ्राइड चिकेन ब्रान्ड प्रवेश गरेपछि नेपाली खानाको बजारमा नयाँ अध्याय सुरु भयो। त्यो ब्रान्ड थियो-केएफसी।
दरबारमार्गमा केएफसीको पहिलो शाखा खुलेपछि त्यसले नेपाली उपभोक्ताको स्वादमा मात्र परिवर्तन ल्याएन, रेस्टुरेन्ट व्यवसाय गर्ने तरिका र ब्रान्ड विस्तारको शैलीमा समेत नयाँ सोच विकास गर्यो। सुरुमा युवापुस्तामाझ लोकप्रिय बनेको केएफसी विस्तारै परिवार, बालबालिका र विभिन्न उमेर समूहका ग्राहकको रोजाइ बन्न पुग्यो। दरबारमार्ग पुग्दा केएफसी छिर्ने र यसको विशेष स्वाद लिने क्रम विस्तारै एउटा नयाँ खानपान संस्कृतिजस्तै बन्यो।
आज पनि दरबारमार्गस्थित केएफसीमा ग्राहकको उल्लेख्य भीड देखिन्छ। काठमाडौं मात्र होइन, देशका विभिन्न ठाउँबाट काठमाडौं आउने कतिपय ग्राहकका लागि समेत केएफसीको स्वाद लिनु एउटा छुट्टै अनुभव बनेको छ।
एउटा सानो रेस्टुरेन्टबाट सुरु भएको विश्वयात्रा
केएफसीको कथा भने नेपालबाट होइन, अमेरिकाको केन्टकीबाट सुरु भएको हो। सन् १९३० मा कर्नेल हार्ल्यान्ड स्यान्डर्सले यात्रुहरूलाई फ्राइड चिकेन बेच्न सुरु गरेका थिए। सामान्य रेस्टुरेन्टबाट सुरु भएको उनको व्यवसायले विस्तारै लोकप्रियता हासिल गर्दै गयो।
स्यान्डर्सले विभिन्न जडीबुटी र मसलाको विशेष मिश्रण प्रयोग गरेर फ्राइड चिकेन तयार गर्ने आफ्नै विधि विकास गरे। यही विशेष स्वाद पछि केएफसीको पहिचान बन्यो। सन् १९५२ मा अमेरिकाको युटाहमा पहिलो फ्रेन्चाइज रेस्टुरेन्ट खुलेपछि केएफसीले तीव्र गतिमा विस्तार गर्न थाल्यो।
अमेरिकाबाट सुरु भएको यो यात्रा त्यसपछि विश्वका विभिन्न मुलुकसम्म पुग्यो। आज केएफसी विश्वका धेरै देशमा रेस्टुरेन्ट सञ्चालन गर्ने विश्वप्रसिद्ध खाद्य ब्रान्डका रूपमा स्थापित भइसकेको छ।
२००९ मा नेपाल प्रवेश
विश्वभर आफ्नो पहिचान बनाइसकेको केएफसी सन् २००९ मा नेपाल प्रवेश गर्यो। काठमाडौंको दरबारमार्गस्थित अन्नपूर्ण कम्प्लेक्समा पहिलो शाखा सञ्चालनमा आएपछि नेपाली बजारमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको फास्ट फुड ब्रान्डको औपचारिक प्रवेश भयो।
नेपालमा भित्रिएको पहिलो दिन केएफसी मा ग्राहकहरुको ठूलो भीड लागेको थियो र उद्घाटनको पहिलो दुई घण्टामै ५०० भन्दा बढी ग्राहकले सेवा लिएका थिए। नयाँ स्वाद, आकर्षक प्रस्तुति, व्यवस्थित सेवा र अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डले नेपाली उपभोक्तालाई आकर्षित गर्यो त्यो आकर्षण नेपालमा अझै घटेको छैन ।
केएफसीको त्यहि लोकप्रियताले गर्दा नेपाल भित्रिएको केएफसीले काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न स्थानको आउटलेट हुँदै देशका प्रमुख सहरतर्फ आफ्नो सेवा विस्तार सुरु गर्यो ।
केएफसी नेपालमा देवयानी इन्टरनेसनल नेपाल प्रालि. को व्यवस्थापनमा सञ्चालन हुँदै आएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय फ्रेन्चाइज प्रणालीअनुसार सञ्चालन हुने भएकाले खाद्य सुरक्षा, सरसफाइ, भण्डारण, पकाउने प्रक्रिया र गुणस्तर नियन्त्रणमा अन्तराष्ट्रीय मापदण्ड कडाईका साथ पालना गरिन्छ।
ग्राहकलाई स्वाद मात्र नभई सुरक्षित र गुणस्तरीय खाना उपलब्ध गराउने उद्देश्यले कच्चा पदार्थको छनोटदेखि परिकार तयार पार्नेसम्म विभिन्न सुरक्षा मापदण्ड अपनाइने कम्पनीको भनाइ छ।
यही गुणस्तर, स्वाद र सेवा प्रणालीका कारण लामो समयदेखि नेपाली ग्राहकको विश्वास कायम राख्न सफल भएको केएफसीका प्रतिनिधिहरू बताउँछन्।
दरबारमार्गबाट देशभर
एउटा शाखाबाट नेपाल प्रवेश गरेको केएफसी अहिले देशका विभिन्न प्रमुख सहरसम्म पुगिसकेको छ। काठमाडौंका दरबारमार्ग, काठमाडौं मल, सितापाइला, ग्वार्को, पेप्सीकोलालगायतका स्थानसँगै पोखरा, भरतपुर, कुरिनटार, बुटवल, नेपालगन्ज, विराटनगर, इटहरी र वीरगन्जलगायतका सहरमा पनि यसको उपस्थिति विस्तार भएको छ।
यसरी केएफसीले काठमाडौं केन्द्रित बजारबाट बाहिर निस्केर देशका प्रमुख व्यापारिक केन्द्रमा आफ्नो सञ्जाल विस्तार गर्दै आएको छ। केएफसीपछि बढ्यो फ्रेन्चाइज संस्कार
नेपालमा केएफसीको प्रवेशको अर्को महत्वपूर्ण प्रभाव भनेको फ्रेन्चाइज व्यवसायप्रतिको बढ्दो आकर्षण हो।
केएफसीले एउटै ब्रान्ड, एउटै पहिचान, निश्चित गुणस्तर र व्यवस्थित व्यवस्थापनका आधारमा विभिन्न ठाउँमा रेस्टुरेन्ट सञ्चालन गर्न सकिने सफल उदाहरण प्रस्तुत गर्यो। त्यसपछि नेपालका विभिन्न व्यवसायिक समूह तथा नेपाली ब्रान्डहरूले पनि फ्रेन्चाइज प्रणालीलाई अपनाउँदै रेस्टुरेन्ट तथा खाद्य व्यवसाय विस्तार गर्न थाले।
यसअघि एउटा व्यवसायीले एउटा स्थानमा रेस्टुरेन्ट सञ्चालन गर्ने प्रवृत्ति बढी भए पनि केएफसीको सफल विस्तारसँगै ब्रान्ड बनाएर विभिन्न सहरमा शाखा विस्तार गर्ने सोच बलियो हुँदै गयो। अहिले नेपालमा विभिन्न नेपाली खाद्य तथा रेस्टुरेन्ट ब्रान्डहरूले समेत फ्रेन्चाइज प्रणालीमार्फत आफ्नो व्यवसाय देशका विभिन्न स्थानमा विस्तार गरिरहेका छन्।
यस अर्थमा केएफसीको नेपाल प्रवेश एउटा विदेशी ब्रान्डको आगमन मात्र थिएन, नेपाली रेस्टुरेन्ट व्यवसायमा नयाँ व्यावसायिक संस्कार र प्रतिस्पर्धाको सुरुवात गर्ने एउटा महत्वपूर्ण घटना पनि थियो।
नेपाली ग्राहकको रोजाइमा केएफसी
केएफसीका विभिन्न परिकारमध्ये नेपाली ग्राहकबीच ओरिजिनल रेसिपी फ्राइड चिकेन विशेष लोकप्रिय छ। यसको अतिरिक्त जिङ्गर बर्गर, हट विङ्स, चिकेन पपकर्न, फ्रेन्च फ्राइजलगायतका परिकार पनि ग्राहकको रोजाइमा पर्दै आएका छन्।
समयसँगै बदलिँदो जीवनशैलीलाई ध्यानमा राख्दै केएफसीले घरमै खाना पुर्याउने तथा अनलाइनमार्फत खाना अर्डर गर्न सकिने सुविधा पनि विस्तार गरेको छ। यसले ग्राहकलाई रेस्टुरेन्टमै पुग्नुपर्ने बाध्यता घटाएको छ।
१६ वर्षको यात्रामा बदलिएको बजार
सन् २००९ मा दरबारमार्गको एउटा रेस्टुरेन्टबाट सुरु भएको केएफसीको नेपाली यात्रा आज देशका विभिन्न सहरसम्म पुगेको छ। यस अवधिमा नेपाली उपभोक्ताको स्वाद मात्र परिवर्तन भएको छैन, रेस्टुरेन्ट व्यवसाय गर्ने शैली पनि परिवर्तन भएको छ।
अमेरिकाको एउटा सानो रेस्टुरेन्टबाट सुरु भएको कर्नेल स्यान्डर्सको फ्राइड चिकेनको कथा, दरबारमार्ग हुँदै नेपालका विभिन्न सहरसम्म आइपुगेको छ।
केएफसीले नेपालमा आफ्नो स्वाद र पहिचान स्थापित गर्नुका साथै अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्ड कसरी स्थानीय बजारमा विस्तार हुन सक्छ भन्ने उदाहरण पनि प्रस्तुत गरेको छ। अझ महत्वपूर्ण कुरा, यसको प्रवेशपछि नेपाली रेस्टुरेन्ट तथा खाद्य व्यवसायमा फ्रेन्चाइज, ब्रान्डिङ, गुणस्तर र व्यवस्थित विस्तारको संस्कार थप बलियो हुँदै गएको छ।
त्यसैले, दरबारमार्गमा खुलेको त्यो एउटा रेस्टुरेन्ट आज केवल एउटा फास्ट फुड पसलको कथा रहेन। यो नेपालमा बदलिँदो खानपान संस्कृति, आधुनिक रेस्टुरेन्ट व्यवसाय र फ्रेन्चाइज बजारको यात्रासँग जोडिएको एउटा महत्वपूर्ण अध्याय बनेको छ।
