काठमाडौं । कम्बोडिया भ्रमणमा रहेका संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री बद्रीप्रसाद पाण्डेले नेपाल र कम्बोडियाबीच धार्मिक पर्यटकीय सञ्जाल निर्माण, सिधा हवाई उडान, वृहत्तर बुद्ध सर्किट निर्माणमा साझेदारीबारे छलफल गरेका छन् । कम्बोडियाका पर्यटनमन्त्री हुअट हाक र संस्कृति तथा धार्मिक मामिलामन्त्री चाई बोरिनसँग मंगलबार भएको भेटमा मन्त्री पाण्डेले भेटवार्ता गरेका छन् । कम्बोडियाका पर्यटन र संस्कृति तथा धार्मिक मन्त्रालयमा भएको भेटवार्तामा उनले आफू कम्बोडिय उत्रिने बित्तिकै नेपालमा जस्तै सडकका कुनाकुनामा गणेश भगवानका मूर्ति दर्शन गर्न पाएको बताए ।
दुई देशबीच साझा तीर्थस्थल वा धार्मिक सञ्जाल निर्माणका लागि भविष्यमा सहकार्य गर्न सकिने विषयमा उनले छलफल गरेका छन् । भेटमा भगवान बुद्धको जन्म नेपालमा भए पनि कम्बोडियामा दू्रत रूपमा बुद्धधर्म विस्तार भएको आफूले पाएको उल्लेख गर्दै नेपाल र कम्बोडियाबीच सिधा हवाई उडान गर्न सके बुद्ध जन्मस्थलमा कम्बोडियाली धार्मिक पयर्टकले सहज भ्रमण गर्न सक्ने बताए । भेटवार्तामा मन्त्री पाण्डेले नेपाल र कम्बोडियाको ऐतिहासिक सन्दर्भ र द्विपक्षीय पर्यटन सहयोगको महत्त्व उल्लेख गर्दै कम्बोडिया र नेपालका इतिहास र धर्म एकअर्कासँग गहिरो सम्बन्ध राख्ने बताए ।
उनले नेपाल र कम्बोडिया युद्ध र संघर्षको अवस्थाबाट गुज्रिएको स्मरण गर्दै कम्बोडियाले द्वन्द्वत्तोर विकासमा गरेको प्रगतिबाट नेपालले धेरै कुरा सिक्न सक्ने बताए । नेपालका प्रमुख धार्मिक स्थल लुम्बिनी, मुक्तिनाथ र जानकी मन्दिर लगायत र कम्बोडियाको अंकरवाट दुई देशका साझा सम्पदा र तीर्थस्थलका रूपमा रहेको उल्लेख गर्दै मन्त्री पाण्डेले भने, ‘हाम्रो धार्मिक र सांस्कृतिक परिप्रेक्ष्यले समानता देखाउँछ, र हामीसँग एक समान धार्मिक सहिष्णुता र सद्भाव छ ।’ दुवै पक्षले धार्मिक र सांस्कृतिक पर्यटन साझेदारी वृद्धि गर्ने विषयमा छलफल गरेका थिए । नेपाल र कम्बोडियाबीच सिधा हवाई उडानको सुरुवात हुन सकेको अवस्थामा पर्यटक आवागमनमा ठूलो सुधार गर्न सकिने विषयमा दुवै पक्ष सहमत भएका छन् ।
यसका साथै बृहत्तर बुद्ध सर्किट निर्माणमा साझेदारीको सम्भावनाबारे पनि छलफल भएको छ । मन्त्री पाण्डेले कम्बोडियाको एसिया क्षेत्रको सबैभन्दा ठूलो विमानस्थल निर्माणबारे चर्चा गर्दै भने, ‘यस परियोजनाले नेपाल र कम्बोडियाबीचको भौतिक दुरी छोटो बनाउने विश्वास छ ।’ उनले नेपालमा पनि भैरहवा र पोखरामा निर्माण भएका अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा उडान भर्ने वायुसेवा कम्पनीलाई विशेष सहुलियत सहित व्यवस्थापछि ती सञ्चालनमा आएको प्रसंग उल्लेख गरे । कम्बोडियाली पक्षले नेपाललाई धन्यवाद दिँदै लुम्बिनीमा कम्बोडियाको स्तुपा निर्माणका लागि स्थान उपलब्ध गराएकोमा आभार व्यक्त गरेको छ ।
साथै, नेपाल र कम्बोडियाबीच द्विपक्षीय सहयोगका क्षेत्र र कार्यसम्पादन मोडालिटी पहिचानका लागि राजदूत र कर्मचारी स्तरीय टोली गठनको आवश्यकतामा जोड दिएका छन् । कम्बोडियाले २०२५ मा ७२ लाख विदेशी पर्यटक आगमनको अपेक्षा गरेको जानकारी दिएको छ । पर्यटन क्षेत्र पुनर्निर्माण र समृद्धिका लागि यूएन टुरिज्मको बृहत्तर छाता अन्तर्गत सहकार्यका लागि कम्बोडिया इच्छुक रहेको जनाइएको छ । अन्त्यमा, कम्बोडियाले धार्मिक र सांस्कृतिक सहयोगका लागि नेपालसँग अझ नजिकको सहकार्यमा प्रवेश गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ । यस भेटघाटले दुवै राष्ट्रबीचको सम्बन्ध अझ मजबुत बनाउन नयाँ दिशा खोल्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
