काठमाडौँ- आजदेखि विसं २०८३ प्रारम्भ भएको छ । नयाँ वर्षलाई उत्साह, नयाँ उमङ्ग र नयाँ सुरुआतका रूपमा पनि लिने गरिन्छ । आज वैशाख १ गते वर्षको पहिलो दिन देशभर एकआपसमा शुभकामना आदानप्रदान गरी हर्षोल्लास साथ मनाइँदैछ ।
संसारभर नयाँ वर्षलाई विशेष पर्वका रूपमा मनाउने प्रचलन रहेका छन् । त्यसैमध्येको नेपालमा वैशाख १ गतेलाई नयाँ वर्षका रूपमा मानाइँदै आइएको छ । सबैभन्दा पूरानो सम्वतका रूपमा विक्रम सम्वत स्थापित छ । सोही सम्वतको आज पहिलो दिन हो ।
आज सूर्यले मीन राशिको भोग समाप्त गरी मेष राशिबाट भोग सुरु गर्ने दिन तथा वैशाख सङ्क्रान्ति अर्थात् मेष सङ्क्रान्ति पनि हो । सूर्यको गतिसँग चल्ने भएकाले विक्रम संवत् शाश्वत भएको जानकारहरू बताउँछन् ।
सूर्य मेष राशिमा प्रवेश गरी मीन राशिमा पुगेर छोड्दा यो संवतको पुरानो वर्ष सकिएर नयाँ वर्ष लाग्ने भएकाले वैज्ञानिक यो रहेको विद्वानहरूको भनाइ छ । हरेक व्यक्तिले आज गत वर्ष गरेका कामको सफलता र असफलता मूल्याङ्कन गरी असफलता दोहोरिन नदिने र सफलता प्राप्त गर्न योजना निर्माण गरी सङ्कल्प गर्दछन् ।
आज बिहानै नुहाउने, घरकोठा तथा आँगन सफा गर्ने, मठमन्दिरमा गई पूजाआराधना एवं दर्शन गर्ने, मीठोमीठो खाने, साथीसङ्गी तथा इष्टमित्रसँग भेटघाट गरी एकआपसमा शुभकामना आदानप्रदान गर्ने चलन छ ।
विश्वभर रहेका नेपालीले वैशाख १ गतेलाई नयाँ वर्षका रूपमा मनाउने गर्दछन् । भक्तपुरमा आज बिस्का जात्रा पनि गरिन्छ । तराईमा आज मात्रै सहलेश फूल फूल्ने भएकाले पनि यसको छुट्टै महत्व र विशेषता रहेको छ ।
नयाँ वर्षको अवसरमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल, उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादवलगायत विशिष्ठ व्यक्तित्वले शुभकामना सन्देशमार्फत नेपालीको उन्नति, प्रगति र समृद्धिको कामना गर्नुभएको छ ।
नयाँ वर्षः समयको नयाँ पाना, सपनाको नयाँ रेखा
रातको अन्तिम घडीमा जब घडीका काँटा बिस्तारै नयाँ अंकतर्फ सर्दै जान्छन्, त्यही क्षणमा जीवनले पनि एउटा नयाँ मोड लिन्छ। पुराना दिनहरू सम्झनामा सीमित हुन्छन्, र अगाडि खुल्छ(सम्भावनाले भरिएको नयाँ आकाश । नयाँ वर्ष, केवल एउटा मिति परिवर्तन होइन; यो त समयको किताबमा खुल्ने एउटा नयाँ पाना हो, जहाँ हामी आफैं लेखक भएर आफ्नो कथा लेख्न सक्छौँ ।
हामी सबैको जीवन एउटा यात्राजस्तै हो – कहिले सजिलो, कहिले चुनौतीपूर्ण, कहिले उज्यालो, कहिले अँध्यारो । बितेको वर्षले हामीलाई धेरै कुरा सिकाएको हुन्छ । कहिलेकाहीँ हामी हाँस्यौँ, कहिलेकाहीँ रोयौँ, कहिलेकाहीँ सफल भयौँ, त कहिलेकाहीँ असफल पनि । तर यी सबै अनुभव हाम्रो जीवनका अमूल्य अध्याय हुन् । नयाँ वर्ष भनेको ती अध्यायलाई सम्मान गर्दै, नयाँ अध्याय सुरु गर्ने अवसर हो । नयाँ वर्षको बिहान सधैँ विशेष लाग्छ । त्यो केवल सूर्यको उज्यालो मात्र होइन, त्यो आशाको उज्यालो हो हरेक किरणले हामीलाई भन्छ- “अझै धेरै सम्भावना बाँकी छ ।” हावाको हल्का स्पर्शले सम्झाउँछ-“तिमीले फेरि सुरु गर्न सक्छौ ।” यही अनुभूति नै नयाँ वर्षको सुन्दरता हो ।
हामी प्रायः नयाँ वर्षमा ठूला-ठूला संकल्प गर्छौँ- परिवर्तनको, सफलताको, नयाँ सुरुवातको । तर परिवर्तन सधैँ ठूलो कदमबाट सुरु हुँदैन । साना-साना बानी, साना निर्णय र साना प्रयासले नै ठूलो परिवर्तन ल्याउँछन् । बिहान छिटो उठ्ने एउटा बानी, दिनको केही समय आफूलाई दिने एउटा निर्णय वा कसैप्रति देखाएको सानो सद्भाव- यी सबै मिलेर जीवनलाई सुन्दर बनाउँछन् ।
नयाँ वर्ष हामीलाई एउटा महत्त्वपूर्ण प्रश्न सोध्छ-“तिमी कस्तो जीवन चाहन्छौ ?” यो प्रश्नको उत्तर हामी आफैंले खोज्नुपर्छ । अरूको अपेक्षामा होइन, आफ्नै सपना र इच्छामा आधारित भएर जीवनलाई अगाडि बढाउनु नै साँचो सफलता हो ।
सम्बन्धहरूको कुरा गर्दा, नयाँ वर्षले हामीलाई अझ नजिक ल्याउने मौका दिन्छ । कहिलेकाहीँ सानो गल्तीले ठूलो दूरी बनाउँछ । तर नयाँ वर्षले त्यो दूरी हटाउने शक्ति राख्छ । एउटा सानो सन्देश, एउटा मिठो मुस्कान, वा एउटा सच्चा “माफ गर्नुहोस्”- यिनले सम्बन्धलाई फेरि जीवन्त बनाउन सक्छ ।
जीवन केवल व्यक्तिगत उपलब्धिमा सीमित छैन । हाम्रो समाज, हाम्रो परिवेश र हाम्रो देश पनि हाम्रो पहिचान हो । नयाँ वर्षमा हामीले आफ्नो जिम्मेवारी बुझ्दै समाजमा सकारात्मक योगदान गर्ने प्रयास गर्नुपर्छ । साना प्रयास- जस्तै कसैलाई सहयोग गर्ने, वातावरण सफा राख्ने, वा सकारात्मक सन्देश फैलाउने- यी सबैले ठूलो परिवर्तन ल्याउन सक्छन् ।
प्रकृतिले पनि नयाँ वर्षसँगै नयाँ रूप लिन्छ । हरियाली बढ्छ, फूल फुल्छन् र वातावरणमा नयाँपन महसुस हुन्छ । यसले हामीलाई सिकाउँछ- परिवर्तन प्राकृतिक हो र प्रत्येक अन्त्यपछि नयाँ सुरुवात हुन्छ । त्यसैले विगतका दुःख, असफलता वा पछुतोलाई छोडेर अगाडि बढ्नु नै बुद्धिमानी हो ।
डिजिटल युगमा बाँचिरहेका हामीले नयाँ वर्षमा एउटा सन्तुलन पनि सिक्नुपर्छ । प्रविधि हाम्रो साथी हो, तर यसले हाम्रो समय र ध्यान नियन्त्रण गर्न नदिनु आवश्यक छ । वास्तविक जीवनका क्षण- परिवारसँग बिताएको समय, साथीसँगको हाँसो, वा एकान्तमा बिताएको समय- यिनै नै जीवनका साँचो सम्पत्ति हुन् ।
नयाँ वर्षले हामीलाई सम्झाउँछ-जीवन प्रतिस्पर्धा होइन, यात्रा हो । अरूसँग तुलना गरेर होइन, आफूलाई हिजोभन्दा राम्रो बनाउने प्रयास गरेर नै साँचो प्रगति हुन्छ ।
अन्ततः, नयाँ वर्ष एउटा खाली क्यानभास हो । त्यसमा कस्ता रङ भर्ने, कस्तो चित्र कोर्ने – त्यो पूर्ण रूपमा हाम्रो हातमा छ । यदि हामीले सकारात्मक सोच, मिहिनेत र धैर्यलाई आफ्नो साथी बनायौँ भने, यो वर्ष हाम्रो जीवनको सबैभन्दा सुन्दर वर्ष बन्न सक्छ ।
आउनुहोस्, पुराना गल्तीहरूबाट सिकौँ, नयाँ सपनाहरू देखौँ र हरेक दिनलाई अर्थपूर्ण बनाऔँ ।
नयाँ वर्षले तपाईंको जीवनमा उज्यालो, ऊर्जा र सफलताको नयाँ कथा लेखोस् ।
हार्दिक शुभकामना!
