सञ्जय थापा

प्रवासी नेपाली मञ्च, अन्तर्राष्ट्रिय कमिटीको दोस्रो अधिवेशन यही नोभेम्बर ४ र ५ मा काठमाडौंमा आयोजना हुन गइरहेको यस महत्त्वपूर्ण अवसरमा यस संगठनको नेतृत्व, विकास र संस्थागत निरन्तरतासँग जोडिएको आफ्नो अनुभव साझा गर्न पाउँदा गौरवको अनुभूति भइरहेको छ। सन् २०२२ नोभेम्बरमा सम्पन्न पहिलो अधिवेशनबाट अन्तर्राष्ट्रिय कमिटीको अध्यक्षको जिम्मेवारी प्राप्त गरेपछि प्रवासी नेपालीको हकहित, अधिकार, पहिचान र राष्ट्र निर्माणमा उनीहरूको योगदानलाई प्रभावकारी बनाउने उद्देश्यका साथ संगठनलाई अघि बढाउने प्रयास गरेको थिएँ। आज त्यही यात्रालाई निरन्तरता दिँदै वर्तमान नेतृत्वले दोस्रो अधिवेशन आयोजना गरिरहेको देख्दा संस्थागत निरन्तरताको महत्त्व अझ गहिरो रूपमा महसुस गरेको छु।

सन् २०२५ डिसेम्बरमा संगठनभित्रै माथिल्लो जिम्मेवारी प्राप्त भएपछि अन्तर्राष्ट्रिय कमिटीको अध्यक्षीय जिम्मेवारीबाट अलग हुनुपरेको थियो। पद र जिम्मेवारी परिवर्तन हुनु संगठनको स्वाभाविक प्रक्रिया हो, तर उद्देश्य, विचार र प्रतिबद्धताको निरन्तरता नै संगठनको वास्तविक शक्ति हो। नेतृत्वमा रहँदा सुरु गरिएका सकारात्मक प्रयासलाई निरन्तरता दिँदै वर्तमान नेतृत्वले संगठनलाई दोस्रो अधिवेशनसम्म पुर्‍याएको यस अवसरलाई म संस्थागत यात्राको अर्को महत्त्वपूर्ण चरणका रूपमा लिएको छु।

यस यात्रामा साथ, सहयोग र विश्वास प्रदान गर्नुहुने अग्रज, सहकर्मी, विभिन्न देशका राष्ट्रिय कमिटीका साथीहरू तथा सम्पूर्ण सदस्यहरूप्रति हार्दिक आभार व्यक्त गर्दछु। संगठनको उपलब्धि कुनै एक व्यक्तिको प्रयासबाट मात्र सम्भव हुँदैनस यो सामूहिक प्रतिबद्धता, आपसी विश्वास र साझा उद्देश्यप्रतिको समर्पणको परिणाम हो।

मूल नारा : प्रवासी नेपालीको अधिकार र राष्ट्रिय समृद्धिको साझा सङ्कल्प

“श्रमिकको अधिकार, वंशजको नागरिकताको सुनिश्चितता ! समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली हाम्रो प्रतिबद्धता !!”

यो नारा दोस्रो अधिवेशनको औपचारिक उद्घोष मात्र होइन। यसले प्रवासी नेपालीको श्रम, सम्मान, पहिचान, अधिकार र मातृभूमिको समृद्धिप्रतिको हाम्रो साझा प्रतिबद्धतालाई अभिव्यक्त गर्छ। यस नाराका तीनवटै पक्ष एकअर्कासँग गहिरो रूपमा जोडिएका छन्—श्रमिकको अधिकारको संरक्षण, नेपाली नागरिकको पहिचान र अधिकारको निरन्तरता तथा प्रवासी नेपालीको योगदानबाट समृद्ध राष्ट्र निर्माण।

हामीले विदेशमा रहेका नेपालीलाई केवल विप्रेषण पठाउने नागरिकका रूपमा होइन, राष्ट्रका सम्भावना, ज्ञान, सीप, पुँजी, प्रविधि र अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवका वाहकका रूपमा हेर्नुपर्छ। उनीहरूको सम्मान, अधिकार र क्षमतालाई राष्ट्रिय विकाससँग जोड्न सके मात्रै यो नाराले सार्थकता प्राप्त गर्नेछ।

१. श्रमिकको अधिकार : पसिनाको सम्मान र सुरक्षित भविष्य

आज लाखौँ नेपाली रोजगारी, अवसर र परिवारको उज्ज्वल भविष्य खोज्दै विश्वका विभिन्न मुलुकमा श्रम गरिरहेका छन्। उनीहरूले आफ्नो श्रम र सीपबाट परिवारको जीवनस्तर उकासिरहेका छन्, छोराछोरीको शिक्षा र स्वास्थ्यमा लगानी गरिरहेका छन् र नेपालको अर्थतन्त्रमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याइरहेका छन्।

तर वैदेशिक रोजगारीको यात्रामा ठगी, श्रम शोषण, असुरक्षित कार्यस्थल, न्यून पारिश्रमिक, सामाजिक सुरक्षाको अभाव र कानुनी जटिलताजस्ता चुनौती अझै विद्यमान छन्। श्रमिकको अधिकार भन्नाले उचित पारिश्रमिक र सुरक्षित कार्यस्थल मात्र होइनस सामाजिक सुरक्षा, न्यायमा पहुँच, श्रमको सम्मान र समस्यामा पर्दा राज्यको प्रभावकारी संरक्षणसमेत बुझिन्छ।

विदेशमा श्रम गर्ने नेपालीले आफूले काम गरेको देशको कानुनअनुसार प्राप्त गर्नुपर्ने पारिश्रमिक, बीमा, अवकाश सुविधा र सामाजिक सुरक्षाका अधिकार सुरक्षित रूपमा प्राप्त गर्न सक्नुपर्छ। समस्यामा परेका श्रमिकलाई समयमै कानुनी सहायता, आवश्यक परामर्श र कूटनीतिक संरक्षण उपलब्ध गराउनु राज्यको दायित्व हो।

प्रवासी नेपाली मञ्चले श्रमिकका समस्यालाई व्यक्तिगत गुनासोका रूपमा मात्र नहेरी नीतिगत सुधारको विषय बनाउनुपर्छ। सम्बन्धित देशका श्रम कानुन, रोजगार सम्झौता र सामाजिक सुरक्षा प्रणालीबारे जानकारी उपलब्ध गराउने, श्रमिक ठगीविरुद्ध प्रभावकारी पहल गर्ने र नेपाल सरकार तथा सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गर्ने कामलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।

जसको पसिनाले परिवारको भविष्य बन्छ र देशको अर्थतन्त्र चल्छ, उसैको अधिकार र सम्मान सुनिश्चित गर्नु राज्य र समाज दुवैको जिम्मेवारी हो।

२.वंशजको नागरिकताको सुनिश्चितता : नयाँ नागरिकता होइन, अधिकारको निरन्तरता

हाम्रो मूल नारामा समेटिएको वंशजको नागरिकताको सुनिश्चितताको विषयलाई स्पष्ट रूपमा बुझ्न आवश्यक छ। हाम्रो सरोकार नयाँ व्यक्तिलाई नागरिकता वितरण गर्ने विषयभन्दा फरक छ। हामीले उठाएको मूल प्रश्न भनेको कानुनबमोजिम वंशजको नागरिकता प्राप्त गरिसकेका नेपालीको नागरिकता, पहिचान र अधिकारको निरन्तरतासँग सम्बन्धित हो।

नेपाली नागरिक हुनु भनेको एउटा कानुनी परिचय धारण गर्नु मात्र होइनस यो आफ्नो मातृभूमिसँगको सम्बन्ध, पुर्खाको इतिहास, राष्ट्रिय पहिचान र अधिकारसँग जोडिएको विषय पनि हो। विदेशमा बसोबास गर्दैमा नेपालीको आफ्नो देशसँगको भावनात्मक र सांस्कृतिक सम्बन्ध समाप्त हुँदैन। तर विदेशमा लामो समय बिताएका नेपालीले आफ्नो मातृभूमिमा फर्केर बसोबास गर्ने, परिवारसँग जीवन बिताउने र विदेशमा आर्जित वैधानिक सुविधा उपयोग गर्ने विषयमा स्पष्ट कानुनी व्यवस्था आवश्यक हुन्छ।

नेपालमा नागरिकताको विषय उठ्नेबित्तिकै भूराजनीतिक संवेदनशीलताको चर्चा हुने गर्छ। नेपालको विशिष्ट भौगोलिक अवस्थिति र राष्ट्रिय सुरक्षाको महत्त्वलाई हामीले अवश्य सम्मान गर्नुपर्छ। तर नयाँ नागरिकता प्रदान गर्ने विषय र पहिल्यै नागरिकता प्राप्त गरिसकेको व्यक्तिको अधिकारको निरन्तरता एउटै प्रश्न होइनन्। त्यसैले यी विषयलाई एउटै दृष्टिकोणबाट हेर्नुभन्दा तिनको संवैधानिक, कानुनी र व्यावहारिक पक्षलाई छुट्टाछुट्टै मूल्याङ्कन गरिनुपर्छ।

हाम्रो माग राष्ट्रिय सुरक्षालाई कमजोर बनाउने होइनस नेपाली नागरिकको पहिचान र अधिकारलाई स्पष्ट, न्यायोचित र व्यावहारिक कानुनी व्यवस्थामार्फत निरन्तरता दिने हो। यसका लागि नागरिकता, विदेशमा बसोबास, सामाजिक सुरक्षा र नेपाल फर्किएपछि प्राप्त हुने अधिकारसम्बन्धी प्रावधानमा रहेका अन्योल हटाउन आवश्यक छ।

यस विषयमा नेपालको संविधान र प्रचलित कानुनले निर्धारण गरेका नागरिकतासम्बन्धी व्यवस्था तथा गैरआवासीय नेपाली नागरिकताका अधिकार र सीमालाई पनि स्पष्ट रूपमा बुझ्नुपर्छ। वंशजको नागरिकताको निरन्तरता र गैरआवासीय नेपाली नागरिकताको व्यवस्था समान होइनन्। त्यसैले प्रवासी नेपालीका वास्तविक सरोकारलाई सम्बोधन गर्न आवश्यक कानुनी सुधारबारे तथ्यमा आधारित बहस र पहल गर्नु हाम्रो जिम्मेवारी हो।

३. विदेशमा आर्जित सेवा–सुविधा नेपाल भित्र्याउने सम्भावना

नागरिकताको निरन्तरतासम्बन्धी बहसको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष विदेशमा श्रम गरेर आर्जन गरेका सेवा–सुविधा र अधिकारसँग सम्बन्धित छ।

आज विदेशमा काम गर्ने नेपालीले आफ्नो जीवनको ठूलो हिस्सा श्रममा खर्चिरहेका छन्। उनीहरूले कमाएको रकम नेपाल पठाएर परिवारको जीवन धानिरहेका छन्। यसका अतिरिक्त कतिपयले काम गरेको देशको कानुनअनुसार पेन्सन, अवकाश कोष, सामाजिक सुरक्षा, बीमा र अन्य वैधानिक सुविधा प्राप्त गर्ने अधिकार पनि आर्जन गरेका हुन्छन्।

त्यसैले हाम्रो प्रश्न केवल विदेशमा कमाएको रकम नेपाल पठाउने विषयमा सीमित छैन। प्रश्न यो पनि हो—विदेशमा जीवनभर श्रम गरेर आर्जन गरेको सामाजिक सुरक्षा, अवकाश सुविधा र अन्य वैधानिक अधिकारलाई नेपाल फर्किएपछि कसरी उपयोग गर्न सकिन्छरु आफ्नो जीवनको ठूलो हिस्सा विदेशमा बिताएका नेपालीले बाँकी जीवन मातृभूमिमा बिताउन चाहँदा उनीहरूले आर्जन गरेका सुविधाको संरक्षण र उपयोग गर्न सक्ने वातावरण कसरी निर्माण गर्नेरु

हामीले चाहेको व्यवस्था यस्तो होस्, जसले विदेशमा श्रम गरेर प्राप्त गरेका वैधानिक अधिकारलाई सम्भव भएसम्म नेपालमा पनि उपयोग गर्न सहज बनाओस्। यसका लागि सम्बन्धित देशको कानुन, सामाजिक सुरक्षा प्रणाली, करसम्बन्धी व्यवस्था र द्विपक्षीय सम्झौताका प्रावधानलाई ध्यानमा राख्दै आवश्यक कानुनी तथा कूटनीतिक पहल गर्नुपर्छ।

नागरिकताको निरन्तरता र विदेशमा आर्जित सेवा–सुविधाको उपयोग एउटै कानुनी विषय होइनन्। तर उपयुक्त कानुनी व्यवस्था, अन्तरदेशीय सम्झौता र सामाजिक सुरक्षा सहकार्यका माध्यमबाट यी दुवैलाई प्रवासी नेपालीको हितमा जोड्न सकिन्छ।

विदेशमा आर्जित सुविधालाई नेपालमा उपयोग गर्न सक्ने वातावरणले नेपाली नागरिकलाई आफ्नो मातृभूमिमा फर्केर बस्न, लगानी गर्न, उद्यम सञ्चालन गर्न र परिवारसँग जीवन बिताउन थप सहज बनाउन सक्छ। यसले विदेशमा सिकेको सीप, अनुभव र ज्ञानलाई पनि नेपालमा उपयोग गर्ने अवसर सिर्जना गर्न सक्छ।

हाम्रो उद्देश्य विदेशमा नेपालीले आर्जन गरेको श्रमको प्रतिफल विदेशमै सीमित नहोस्, त्यसको लाभ व्यक्ति, परिवार र मातृभूमिले समेत प्राप्त गर्न सकोस् भन्ने हो।

४. नेपालको अर्थतन्त्रमा प्रवासी नेपालीको योगदान : विप्रेषणभन्दा फराकिलो सम्भावना

नेपालको अर्थतन्त्रमा प्रवासी नेपालीको योगदान अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। विदेशमा श्रम गर्ने नेपालीले पठाउने विप्रेषणले लाखौँ परिवारको जीवन धानिरहेको छ। शिक्षा, स्वास्थ्य, आवास, उपभोग, साना व्यवसाय र स्थानीय अर्थतन्त्रमा यसले उल्लेखनीय भूमिका खेलेको छ। कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको तुलनामा विप्रेषणको अनुपात पनि नेपालमा उच्च रहेको छ।

तर प्रवासी नेपालीको योगदानलाई उनीहरूले पठाउने विप्रेषणको रकममा मात्र सीमित गरेर हेर्नु हुँदैन। विदेशमा आर्जित पेन्सन, सामाजिक सुरक्षा, अवकाश कोष, बीमा, पुँजी र अन्य वैधानिक सुविधालाई नेपालसँग जोड्ने सम्भावनाले पनि दीर्घकालीन आर्थिक लाभ सिर्जना गर्न सक्छ।

यदि विदेशमा श्रम गरेर आर्जित सुविधालाई कानुनी र व्यावहारिक रूपमा नेपालमा उपयोग गर्न सकिने व्यवस्था विस्तार गर्न सकियो भने नेपाल फर्केर बसोबास गर्ने नेपालीको आर्थिक सुरक्षा बलियो बनाउन सकिन्छ। उनीहरूले आफ्नो बचत र अनुभवलाई उत्पादनमूलक लगानीमा परिचालन गर्न सक्छन्। यसबाट कृषि, पर्यटन, उद्योग, सूचना प्रविधि, शिक्षा, स्वास्थ्य र अन्य क्षेत्रमा नयाँ सम्भावना खुल्न सक्छन्।

विप्रेषणको योगदानलाई कतिपय सार्वजनिक बहसमा नेपालको अर्थतन्त्रको एक तिहाइको हाराहारीमा उल्लेख गरिन्छ। तर नागरिकताको निरन्तरताले मात्र यो योगदान दुई तिहाइ पुग्छ भन्ने निष्कर्ष निकाल्न पर्याप्त प्रमाण र आर्थिक अध्ययन आवश्यक हुन्छ। त्यसैले हाम्रो जोड निश्चित प्रतिशतको दाबीमा होइन, प्रवासी नेपालीले विदेशमा आर्जित गरेको पुँजी, सीप, सामाजिक सुरक्षा र अनुभवलाई नेपालसँग जोड्ने सम्भावनाको सदुपयोगमा हुनुपर्छ।

नेपालले विदेशमा रहेका नेपालीलाई केवल रेमिट्यान्स पठाउने स्रोतका रूपमा हेर्न छाडेर उनीहरूलाई राष्ट्रिय विकासका साझेदारका रूपमा स्वीकार गर्नुपर्छ। नागरिकताको निरन्तरता, सामाजिक सुरक्षा र वैधानिक सुविधाको उपयोगसम्बन्धी स्पष्ट व्यवस्था त्यस दिशामा महत्त्वपूर्ण छलफलका विषय हुन्।

५. समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली : साझा प्रतिबद्धताबाट व्यवहारमा

‘समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली’ आर्थिक विकासको नारा मात्र होइनस यो रोजगारी, सामाजिक न्याय, सुशासन, गुणस्तरीय शिक्षा, सहज स्वास्थ्य सेवा र सम्मानजनक जीवनसँग जोडिएको राष्ट्रिय आकाङ्क्षा हो।

समृद्धि हासिल गर्न देशभित्र उपलब्ध स्रोत र साधनको उपयोग गर्नुका साथै विदेशमा रहेका नेपालीको ज्ञान, सीप, प्रविधि, पुँजी र अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवलाई पनि राष्ट्रिय विकाससँग जोड्न आवश्यक छ। विदेशमा सिकेको सीप स्वदेशमा प्रयोग गर्ने अवसर सिर्जना गर्नु, लगानीमैत्री वातावरण बनाउनु, उद्यमशीलतालाई प्रोत्साहन गर्नु र प्रवासी नेपालीले भोगेका प्रशासनिक जटिलता हटाउनु यसका महत्त्वपूर्ण पक्ष हुन्।

यसका लागि नीतिगत स्थिरता, पारदर्शिता, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र राज्यका निकायप्रति जनविश्वास आवश्यक छ। प्रवासी नेपालीले आफ्नो मातृभूमिमा लगानी गर्दा, परिवारका साथ बसोबास गर्दा वा विदेशमा आर्जित वैधानिक सुविधा उपयोग गर्दा स्पष्ट र भरपर्दो कानुनी व्यवस्था पाउनुपर्छ।

प्रवासी नेपाली मञ्चले विदेशमा रहेका नेपालीका समस्या र सम्भावनालाई नेपालका नीति निर्माणकर्तासम्म पुर्‍याउने सेतुको भूमिका निर्वाह गर्न सक्छ। श्रमिकको अधिकार, नागरिकताको निरन्तरता, सामाजिक सुरक्षा र आर्थिक विकासका विषयमा अध्ययन, संवाद, पैरवी र ठोस कार्ययोजनामार्फत योगदान दिन सक्नुपर्छ।

६. पहिलो अधिवेशनदेखि दोस्रो अधिवेशनसम्म : संस्थागत निरन्तरताको यात्रा

सन् २०२२ नोभेम्बरमा सम्पन्न पहिलो अधिवेशनबाट अन्तर्राष्ट्रिय कमिटीको अध्यक्षको जिम्मेवारी प्राप्त गर्नु मेरा लागि गौरवसँगै ठूलो उत्तरदायित्वको विषय थियो। विश्वका विभिन्न मुलुकमा रहेका नेपाली समुदायलाई साझा उद्देश्यमा जोड्ने, संगठनात्मक संरचनालाई व्यवस्थित बनाउने र प्रवासी नेपालीका सरोकारलाई प्रभावकारी रूपमा उठाउने दिशामा हामीले सामूहिक प्रयास गरेका थियौँ।

संगठनको नेतृत्वमा रहँदा विभिन्न देशमा रहेका नेपालीका अनुभव, समस्या र सम्भावनालाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर प्राप्त भयो। यसले संगठनलाई थप व्यवस्थित, जिम्मेवार र परिणाममुखी बनाउने आवश्यकता पनि स्पष्ट गर्‍यो। हरेक संस्थाको यात्रामा उपलब्धि र चुनौती दुवै हुन्छन्। विगतका उपलब्धिबाट प्रेरणा लिँदै कमजोरीबाट सिक्नु र बदलिँदो परिस्थितिअनुसार नयाँ कार्यदिशा निर्माण गर्नु नै संस्थागत विकासको आधार हो।

सन् २०२५ डिसेम्बरमा माथिल्लो जिम्मेवारी प्राप्त भएपछि अध्यक्षीय जिम्मेवारीबाट अलग हुनुपरे पनि संगठनप्रतिको प्रतिबद्धता र प्रवासी नेपालीका सरोकारप्रतिको चासो निरन्तर रहिरह्यो। नेतृत्व हस्तान्तरण हुनु जिम्मेवारीको परिवर्तन हो, उद्देश्यको अन्त्य होइन।

आज वर्तमान नेतृत्वले दोस्रो अधिवेशन आयोजना गरिरहेको छ। यसलाई पहिलो अधिवेशनबाट सुरु भएको यात्राको स्वाभाविक निरन्तरताका रूपमा लिएको छु। विगतमा सुरु गरिएका सकारात्मक प्रयासलाई अझ व्यवस्थित बनाउँदै नयाँ आवश्यकता र चुनौतीअनुसार संगठनलाई अघि बढाउने अवसर अहिलेको नेतृत्वसामु छ।

यस यात्रामा साथ दिनुहुने सम्पूर्ण अग्रज, सहकर्मी, विभिन्न देशका राष्ट्रिय कमिटी, सदस्य तथा शुभेच्छुकप्रति पुनः हार्दिक आभार व्यक्त गर्दछु। संगठनको वास्तविक शक्ति सामूहिक नेतृत्व, सदस्यहरूको सक्रियता र साझा उद्देश्यप्रतिको प्रतिबद्धतामा निहित हुन्छ भन्ने मेरो दृढ विश्वास छ।

७. दोस्रो अधिवेशन : समीक्षा, नयाँ नेतृत्व र भावी कार्यदिशा

दोस्रो अधिवेशन केवल नेतृत्व चयन गर्ने औपचारिक कार्यक्रम होइन। यो विगतको समीक्षा गर्ने, उपलब्धि र कमजोरी पहिचान गर्ने, संगठनको भावी कार्यदिशा तय गर्ने र प्रवासी नेपालीको बदलिँदो आवश्यकताअनुसार नयाँ कार्यक्रम निर्माण गर्ने महत्त्वपूर्ण अवसर हो।

वर्तमान नेतृत्वले श्रमिकका समस्या समाधान, नागरिकताको निरन्तरतासम्बन्धी पैरवी, विदेशमा आर्जित सामाजिक सुरक्षा र वैधानिक सुविधाको उपयोग, प्रवासी नेपालीको सीप तथा पुँजीलाई नेपालको विकाससँग जोड्ने कार्यक्रम र विश्वभर रहेका नेपाली समुदायबीच समन्वय विस्तारलाई प्राथमिकता दिन सकोस् भन्ने अपेक्षा राखेको छु।

संगठनको प्रभावकारिता औपचारिक कार्यक्रम र घोषणामा मात्र सीमित हुनु हुँदैन। सदस्यले प्रत्यक्ष अनुभूति गर्न सक्ने उपलब्धि, समस्यामा परेका नेपालीलाई सहयोग, नीतिगत सुधारका लागि प्रभावकारी पहल र राष्ट्रिय विकासमा योगदान पुर्‍याउने कार्यक्रममार्फत संगठनको औचित्य पुष्टि हुनुपर्छ।

संगठनभित्र लोकतान्त्रिक अभ्यास, पारदर्शिता, जवाफदेहिता, सामूहिक नेतृत्व र आपसी सम्मानलाई संस्थागत गर्दै लैजानुपर्छ। नयाँ नेतृत्वले सबै सदस्यको भावना समेट्दै विगतका अनुभवबाट सिकेर थप प्रभावकारी ढङ्गले काम गर्नेछ भन्ने विश्वास लिएको छु।

निवर्तमान अध्यक्षको हैसियतले मेरो अपेक्षा यही हो—संगठन व्यक्तिभन्दा माथि रहोस्, पदभन्दा उद्देश्य महत्त्वपूर्ण बनोस् र नेतृत्व परिवर्तनसँगै संगठनको गति अझ प्रभावकारी बनोस्।

निष्कर्ष : अधिकारको सम्मान, पहिचानको निरन्तरता र समृद्धिको साझा यात्रा

प्रवासी नेपाली मञ्चको दोस्रो अधिवेशन हाम्रो संगठनात्मक यात्राको एउटा महत्त्वपूर्ण अवसर हो। पहिलो अधिवेशनबाट सुरु भएको संस्थागत प्रयासलाई निरन्तरता दिँदै वर्तमान नेतृत्वले नयाँ ऊर्जा, नयाँ सोच र स्पष्ट कार्ययोजनासहित संगठनलाई अघि बढाओस् भन्ने मेरो हार्दिक अपेक्षा छ।

हामीले उठाएको मूल नारा—“श्रमिकको अधिकार, वंशजको नागरिकताको सुनिश्चितता, समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली हाम्रो प्रतिबद्धता”—ले प्रवासी नेपालीको सम्मान, पहिचान र राष्ट्रिय समृद्धिको साझा उद्देश्यलाई अभिव्यक्त गर्छ। श्रमिकको अधिकार सुरक्षित गर्ने, पहिल्यै प्राप्त नागरिकताको निरन्तरतासम्बन्धी कानुनी स्पष्टता कायम गर्ने, विदेशमा आर्जित वैधानिक सुविधालाई मातृभूमिसँग जोड्ने र प्रवासी नेपालीको ज्ञान, सीप तथा पुँजीलाई राष्ट्र निर्माणमा परिचालन गर्ने दिशामा निरन्तर पहल आवश्यक छ।

विदेशमा रहेका नेपाली केवल रेमिट्यान्स पठाउने नागरिक होइनन्स उनीहरू नेपालको वर्तमान र भविष्यका महत्त्वपूर्ण साझेदार हुन्। उनीहरूको अधिकार र क्षमताको सम्मान गर्दै राष्ट्रिय विकासमा सहभागी गराउन सकियो भने ‘समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली’ को आकाङ्क्षालाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्ने सम्भावना अझ फराकिलो बन्न सक्छ।

निवर्तमान अध्यक्षको हैसियतले दोस्रो अधिवेशन सफल बनाउन खटिरहनुभएका वर्तमान नेतृत्व, आयोजक समिति, विभिन्न देशका राष्ट्रिय कमिटी, प्रतिनिधि, पर्यवेक्षक तथा सम्पूर्ण सदस्य साथीहरूलाई हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछु। अधिवेशनले सक्षम र उत्तरदायी नेतृत्व चयन गरोस्, स्पष्ट कार्ययोजना निर्माण गरोस् र प्रवासी नेपालीको अधिकार तथा नेपालको समृद्धिका लागि नयाँ ऊर्जा प्रदान गरोस्।

पद परिवर्तन हुन सक्छ, तर उद्देश्य परिवर्तन हुनु हुँदैन। नेतृत्व हस्तान्तरण हुन सक्छ, तर संस्थागत निरन्तरता टुट्नु हुँदैन।

प्रवासी नेपाली मञ्च, अन्तर्राष्ट्रिय कमिटीको दोस्रो अधिवेशन पूर्ण सफलताको हार्दिक शुभकामना !

श्रमिकको अधिकार सुनिश्चित होस् !
वंशजको नागरिकताको निरन्तरता सुनिश्चित होस् !
विदेशमा आर्जित सीप, पुँजी र वैधानिक सुविधाको सदुपयोग होस् !
समृद्ध नेपाल, सुखी नेपालीको राष्ट्रिय आकाङ्क्षा साकार होस् !

(थापा प्रवासी नेपाली मञ्चका निवर्तमान अध्यक्ष हुन् )